Plany produkcji

Rozdział 1.2.1

Plany produkcji dla OSD wysyłane automatycznie

Każdy wytwórca z modułem wytwarzania energii o mocy od 200 kW musi przekazywać operatorowi sieci plan pracy: ile energii wprowadzi do sieci w każdej godzinie co najmniej 9 najbliższych dni. Leysa przygotowuje i wysyła te plany automatycznie. Model produkcji jest dopasowany do konkretnej farmy, prognoza pogody odświeża się codziennie, a plan trafia do platformy operatora bez logowania się do portalu i bez arkuszy.

Umów rozmowę Energetyka w Leysie

Oferta

Dla kogo: właściciele farm fotowoltaicznych i innych modułów wytwarzania energii typu B, C i D, agregatorzy OZE oraz firmy, które jako operator techniczny planują pracę wielu instalacji.

Problem: plan trzeba zgłaszać na każdą godzinę co najmniej 9 dni naprzód, także w weekendy, i aktualizować przy zmianie pogody albo planowanym postoju. Wpisywanie ręczne w portalu albo stały profil z arkusza zabiera czas i rozjeżdża się z rzeczywistością, a od 2025 r. operatorzy porównują plany z odczytami liczników.

Co Leysa dostarcza:

  • indywidualny model produkcji każdej farmy: fizyka nieba skalibrowana na produkcji Twojej instalacji i danych pogodowych,
  • prognozę z danych pogodowych na ok. 20 dni z poziomami dokładności (2, 5 i 20 dni),
  • codzienne generowanie planów na ok. 4 tygodnie do przodu, czyli z zapasem ponad wymagane 9 dni, także w weekendy i święta,
  • tworzenie indywidualnego profilu energetycznego dla każdej farmy,
  • utrzymanie w abonamencie: monitoring wysyłek, ponowna kalibracja modeli i dostosowanie do zmian po stronie operatora.

Przepisy, które wymagają planów pracy

Obowiązek nie wynika z jednej ustawy, tylko z kilku warstw przepisów, od prawa UE po instrukcję ruchu konkretnego operatora.

  • Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1485 (SO GL). Art. 40 ust. 5 każe operatorowi przesyłowemu ustalić z OSD i znaczącymi użytkownikami sieci zakres wymiany danych. Art. 49 dotyczy właśnie grafików i prognoz produkcji.
  • „Zakres wymiany danych dla potrzeb planowania pracy i prowadzenia ruchu KSE”. Dokument PSE zatwierdzony przez Prezesa URE (aktualna wersja z 19 lutego 2021 r.). Określa, jakie dane przekazują wytwórcy z MWE typu B, C i D.
  • Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 (NC RfG). Dzieli moduły na typy. Typ B to moduł przyłączony poniżej 110 kV o mocy od 200 kW do mniej niż 10 MW. Typ C to moc od 10 MW do mniej niż 75 MW, a typ D to moc od 75 MW lub przyłączenie do sieci 110 kV i wyższej.
  • IRiESP i IRiESD. Instrukcje ruchu operatorów zamieniają te obowiązki w konkretne zasady: jakie wartości, jak często i którym kanałem. Od 1 stycznia 2021 r. wytwórcy z MWE typu B i C przekazują plany do platformy swojego OSD.
  • Komunikat OSP–OSD z czerwca 2025 r. Plan pracy ma uwzględniać planowaną samoredukcję, np. wyłączenie farmy przy ujemnych cenach. Od 8 lipca 2025 r. PSE wykorzystuje te informacje przy zarządzaniu pracą KSE i przy redysponowaniu źródeł OZE.

Co zawiera plan pracy

Na przykładzie zasad TAURON Dystrybucja:

  • moce dyspozycyjne netto, maksymalną i minimalną, w horyzoncie 5 lat, aktualizowane przy remoncie lub postoju,
  • planowaną moc generacji netto dla każdej godziny, co najmniej na 9 dób, z dokładnością do 0,001 MW,
  • dla instalacji z autogeneracją: nadwyżkę wprowadzaną do sieci po pokryciu potrzeb zakładu,
  • propozycje planów wyłączeń, gdy są potrzebne.

Jak operator sprawdza plany

Od 14 kwietnia 2025 r. TAURON Dystrybucja porównuje plany z odczytami liczników. Jeśli w danej godzinie zaplanowano 0 MW, energia wprowadzona do sieci powinna wynosić 0, z tolerancją 5% mocy dyspozycyjnej. Jeśli zaplanowano więcej niż 0 MW, farma powinna w tej godzinie coś wprowadzić. Najczęstsze błędy wskazywane przez operatora to plany krótsze niż 9 dni (zwłaszcza w weekendy), brak aktualizacji po zmianie pogody i pominięta samoredukcja. Przy uporczywych naruszeniach OSD wzywa właściciela lub operatora technicznego do ich zaprzestania i podejmuje dalsze kroki formalne.

Platforma, format i terminy różnią się między operatorami. Przed wdrożeniem Leysa sprawdza aktualną instrukcję ruchu właściwego OSD.

Kto uczestniczy w procesie

  • Wytwórca (właściciel MWE). Odpowiada za plan, także gdy zleca jego przygotowanie. Wie o planowanych remontach i decyzjach o wyłączeniu przy niskich cenach.
  • Operator techniczny. Firma, która w imieniu wytwórcy przygotowuje i wysyła plany. Do niej OSD kieruje uwagi, jeśli plany są niepoprawne. Tę rolę może pełnić Leysa.
  • OSD. TAURON Dystrybucja, PGE Dystrybucja, Enea Operator, Energa-Operator, Stoen Operator oraz mniejsi operatorzy lokalni. Przyjmuje plany przez swoją platformę (w TAURON Dystrybucja jest to PGB, z importem plików i API), porównuje je z licznikami, zbiera i przekazuje dalej do PSE. Wydaje też polecenia redysponowania i może zdalnie sterować instalacją przez swój system SCADA.
  • OSP (PSE). Zbiera dane z całego kraju, planuje pracę KSE i decyduje, gdzie ograniczyć produkcję OZE, gdy w systemie jest za dużo energii.
  • Prezes URE. Zatwierdza zakres wymiany danych i instrukcje ruchu operatorów.

Plan pracy dla OSD to co innego niż grafik handlowy zgłaszany przez sprzedawcę lub podmiot odpowiedzialny za bilansowanie. Plan pracy służy bezpieczeństwu sieci, grafik handlowy rozliczeniom na rynku. Oba mogą korzystać z tej samej prognozy produkcji.

Przewaga nad innymi rozwiązaniami

Najczęstsze alternatywy to ręczne wpisywanie planów w portalu operatora, stały profil z arkusza albo ogólna prognoza od zewnętrznego dostawcy, liczona dla regionu, a nie dla konkretnej instalacji.

  • Model jednej farmy, nie średnia z regionu. Każda instalacja ma własną kalibrację swojej produkcji. Zmierzony efekt: ok. 30–40% mniejszy błąd dobowy niż „jak wczoraj” czy profil klimatologiczny.
  • Błąd podany liczbą. Przed wdrożeniem model przechodzi testy i porównanie z prostymi metodami odniesienia. Wiadomo, czego się spodziewać, zanim plany trafią do operatora.
  • Postoje nie psują modelu. Wszelkie wyłączenia i postoje są filtrowane, oznaczane i brane pod uwagę.
  • Plan i sterowanie farmą u jednego wykonawcy. Leysa buduje też systemy, które zatrzymują farmy przy ujemnych cenach. Ta sama informacja o samoredukcji może trafiać do planu pracy, czego wymaga komunikat OSP–OSD.
  • Wysyłka z zapasem. Plany na ok. 4 tygodnie do przodu, wysyłane codziennie i sprawdzane po stronie operatora, więc weekend czy urlop nie zostawiają luki.
  • Działa produkcyjnie. System nie jest prototypem: codziennie wysyła plany do API operatora dla wielu klientów.
  • Bezpośredni kontakt z wykonawcą. Rozmowa z osobą, która napisała model i go utrzymuje, a nie z działem obsługi.

Jak zacząć

  1. Rozmowa. Ok. 30 minut: liczba i moc instalacji, operator, obecny sposób planowania.
  2. Dane. Historia produkcji (najlepiej z ostatniego roku lub dłużej), lokalizacja i moc instalacji, dostęp do platformy OSD.
  3. Kalibracja i backtest. Model dla każdej farmy i zmierzony błąd na danych historycznych, przed decyzją o wdrożeniu.
  4. Automatyczna wysyłka i utrzymanie. Codzienne plany, monitoring i ponowna kalibracja.

Więcej o sterowaniu farmami i prognozach cen: Energetyka. Opis wdrożenia: Realizacje.